બોર્ડરલાઇન ઓવેરિયન ગાંઠની શંકા: કઈ તપાસ જરૂરી?

છેલ્લે અપડેટ: 07-Nov-2026

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

સ્કેનમાં અંડાશયમાં ગાંઠ દેખાઈ, પણ કોઈ સ્પષ્ટ કહી શકતું નથી કે તે શું છે? બધા રિપોર્ટ ડૉ. સ્વાતિ શાહ પાસે લઈને આવો, હજુ કઈ તપાસ બાકી છે તે સમજાવશે. · +91-63590-11009

ઓવેરિયન કેન્સર સર્જન ડૉ. સ્વાતિ શાહનો ફોટો, અમદાવાદ

ડૉ. સ્વાતિ શાહ
MS, DrNB (Surgical Oncology)
ઓવેરિયન કેન્સર સર્જન · 18 વર્ષનો અનુભવ

સ્કેન અને લોહીની તપાસ બંનેને સાથે જોઈને, તમારી ઉંમર અને સંતાનની ઇચ્છા પ્રમાણે ઓપરેશનનું આયોજન કરે છે. અમદાવાદમાં ગોટાના ક્લિનિકમાં અને ગાંધીનગરમાં ભાટની એપોલો હૉસ્પિટલમાં મળે છે.

ટૂંકમાં

સ્કેન અને લોહીની તપાસ ફક્ત બોર્ડરલાઇન ગાંઠની શંકા જગાવી શકે છે. તે સાબિત કરી શકતી નથી.

પાકો જવાબ ગાંઠ કાઢ્યા પછી, લૅબમાં દરેક ભાગ તપાસાય ત્યારે મળે છે.

એટલે બધી તપાસનો એક જ હેતુ છે: પહેલું ઓપરેશન સલામત રીતે ગોઠવવું.

સંપૂર્ણ માહિતી અમારા બોર્ડરલાઇન ઓવેરિયન ગાંઠ પાનાં પર છે. આ લેખમાં સમજાવ્યું છે કે કઈ તપાસ શું બતાવે છે અને શું નથી બતાવતી.

સ્કેનથી નિદાન કેમ પાકું થતું નથી?

બોર્ડરલાઇન ગાંઠ ઘણી વાર એવી ગાંઠ જેવી દેખાય છે જેમાં અંદર ઘન ભાગ કે ઝાલર જેવી વૃદ્ધિ હોય. સ્કેન આકાર બતાવે છે, કોષનો પ્રકાર નહીં.

ઘણી મહિલાઓને બીજા કારણસર કરાવેલી સોનોગ્રાફીમાં અચાનક ગાંઠ દેખાય છે. કેટલીકને પેટ ફૂલવું, પેટ ભરેલું લાગવું કે હળવો દુખાવો થાય છે. આ ચિહ્નો સાદી ગાંઠમાં પણ સામાન્ય છે. એટલે પહેલું કામ ગાંઠનું સારું વર્ણન મેળવવાનું છે. તે એક બાજુ છે કે બંને બાજુ? તેમાં ઘન ભાગ છે? પેટમાં પ્રવાહી છે?

તપાસના તબક્કામાં દરેક તપાસ શું ઉમેરે છે
તપાસશું બતાવે છેશું નથી બતાવતી
સોનોગ્રાફીગાંઠનું કદ, બાજુ અને અંદરના ભાગકોષનો પ્રકાર
MRI કે CT સ્કેનપેટ અને પેડુમાં ફેલાવોપાકું નિદાન
લોહીમાં ગાંઠના માર્કરઆયોજનમાં મદદ કરતા સંકેતોગાંઠ બોર્ડરલાઇન છે કે નહીં
પૅથોલૉજી રિપોર્ટગાંઠનો પ્રકાર અને ડાઘગાંઠ કાઢ્યા પછી જ મળે છે

લોહીની તપાસ અને સામાન્ય રિપોર્ટનો અર્થ

બોર્ડરલાઇન ગાંઠમાં માર્કર ઘણી વાર સામાન્ય હોય છે. સામાન્ય રિપોર્ટ આવે તો પણ ગાંઠની શક્યતા નકારી શકાતી નથી.

ડૉક્ટર CA-125, CEA અને CA 19-9 તપાસી શકે છે. આ એવા પ્રોટીન છે જે ગાંઠ છોડી શકે છે. બોર્ડરલાઇન ગાંઠમાં તે સામાન્ય અથવા થોડા વધેલા હોઈ શકે છે. શરૂઆતના બિંદુ તરીકે તે ઉપયોગી છે. જો તે વધેલા હોય તો ઓપરેશન પછી તેમનો ફોલો-અપ થઈ શકે. નાની ઉંમરની મહિલામાં બીજા માર્કર પણ તપાસાય છે, જેથી જર્મ સેલ ગાંઠની શક્યતા તપાસી શકાય.

સ્કેન અને ડાઘની શોધ

સ્કેનમાં અંડાશયની બહારના ડાઘ શોધાય છે, કારણ કે તે ઓપરેશન બદલી નાખે છે.

  1. અનુભવી હાથે કરેલી સોનોગ્રાફી ગાંઠનું વર્ણન કરે છે.
  2. પેડુનો MRI કે પેટનો CT ડાઘ અને પ્રવાહી તપાસે છે.
  3. ફેલાવો નકારવા માટે જરૂર પડે તો છાતીનું સ્કેન ઉમેરાય છે.
  4. અસામાન્ય રક્તસ્રાવ હોય તો ગર્ભાશયની અંદરની પેશીની તપાસ થાય છે.

આ ચિત્ર પરથી સર્જન નક્કી કરે છે કે કેટલું કાઢવું. સિદ્ધાંતો શરૂઆતની ઓવેરિયન ગાંઠમાં સ્ટેજિંગ ઓપરેશન માં સમજાવ્યા છે.

સોય વડે બાયોપ્સી કેમ ટાળીએ છીએ?

અંડાશયની ગાંઠમાં સોય નાખવાની સલાહ અપાતી નથી. તેનાથી કોષો પેટમાં ફેલાઈ શકે છે, અને વિશ્વસનીય જવાબ પણ મળતો નથી.

ગાંઠ આખી વાતનો ફક્ત એક ભાગ હોઈ શકે છે. નાનો નમૂનો મુખ્ય જગ્યા ચૂકી શકે છે. ગાંઠ ફાટે તો કોષો ફેલાઈ શકે છે. એટલે સામાન્ય રીતે ગાંઠ આખી કાઢીને પછી આખીને તપાસવામાં આવે છે. ફ્રોઝન સેક્શન એટલે ઓપરેશન દરમિયાન થતી ઝડપી તપાસ, જે સર્જનને માર્ગદર્શન આપી શકે. પરંતુ અંતિમ રિપોર્ટ લગભગ એક અઠવાડિયામાં આવે છે અને તે જ ગણાય છે.

રિપોર્ટમાં શું જાણવું જોઈએ?

  • ગાંઠ બોર્ડરલાઇન છે કે ઘૂસતું કેન્સર
  • કોષનો પ્રકાર, જેમ કે સિરસ કે મ્યુસિનસ
  • પેટના અસ્તર પર ડાઘ છે કે નહીં, અને કેવા પ્રકારના
  • અંડાશયની સપાટી પર ગાંઠ પહોંચી હતી કે નહીં
  • કાઢેલા ભાગની કિનારીઓ ગાંઠથી મુક્ત હતી કે નહીં

આ રિપોર્ટ દરેક મુલાકાતમાં સાથે લાવો. તેમાં જે લખ્યું હોય તે નક્કી કરે છે કે ફક્ત નજર રાખવી કે વધુ સારવાર કરવી, જે કીમોથેરાપી જરૂરી છે કે નહીં માં સમજાવ્યું છે.

મુલાકાતમાં પૂછવાના પ્રશ્નો

  • ઓપરેશન પહેલાં હજુ કઈ તપાસ બાકી છે?
  • મારા ગાંઠના માર્કર સામાન્ય છે, અને તેનાથી શું ફરક પડે?
  • સ્કેનમાં અંડાશયની બહાર કંઈ દેખાય છે?
  • મારું ગર્ભાશય અને બીજું અંડાશય રહી શકે?
  • લૅબમાં ગાંઠ કોણ તપાસશે?

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

સોનોગ્રાફીથી ખબર પડે કે ગાંઠ બોર્ડરલાઇન છે?

શંકા જાગી શકે છે. ગાંઠની અંદર ઘન ભાગ કે ઝાલર જેવી વૃદ્ધિ સંકેત હોય છે. પ્રકારની ખાતરી ફક્ત લૅબ રિપોર્ટ આપે છે.

મારું CA-125 સામાન્ય છે. શું હું નિશ્ચિંત રહી શકું?

સામાન્ય રિપોર્ટ રાહત આપે છે પણ નિર્ણાયક નથી. બોર્ડરલાઇન ગાંઠમાં માર્કર ઘણી વાર સામાન્ય આવે છે. સ્કેન અને અંતિમ રિપોર્ટ વધુ મહત્ત્વના છે.

પહેલાં નાનો નમૂનો કેમ નથી લેતા?

સોયથી કોષો ફેલાઈ શકે છે અને મુખ્ય જગ્યા ચૂકી જવાય છે. ગાંઠ આખી કાઢવી એ તપાસ પણ છે અને પહેલી સારવાર પણ.

PET સ્કેન જરૂરી છે?

સામાન્ય રીતે નહીં. MRI કે CT મોટા ભાગના પ્રશ્નોના જવાબ આપે છે. ચિત્ર અસ્પષ્ટ હોય તો ડૉક્ટર બીજા સ્કેન ઉમેરી શકે.

અંતિમ નિદાન કેટલા સમયમાં મળે છે?

સામાન્ય રીતે ઓપરેશનના લગભગ એક અઠવાડિયા પછી. રિપોર્ટ લખતાં પહેલાં લૅબ આખી ગાંઠને પાતળી ચીરીઓમાં તપાસે છે.

સ્લાઇડ કોણ વાંચે છે તેનાથી ફરક પડે?

હા. બોર્ડરલાઇન ગાંઠને કેન્સરથી અલગ પાડવી અઘરી છે. રિપોર્ટ અસ્પષ્ટ હોય તો ગાયનેકોલૉજિકલ પૅથોલૉજિસ્ટનો બીજો અભિપ્રાય લેવો યોગ્ય છે.

ડૉ. સ્વાતિ શાહને ક્યાં મળવું

Clinic, Gota, અમદાવાદ

Shah’s Gastro, Cancer & Robotic Surgery Centre
SF-203, 2nd Floor, Olive Greens, Gota, S G Highway, Ahmedabad, Gujarat 382481

+91-63590-11009 · Google Maps માં ખોલો

Apollo, ભાટ, ગાંધીનગર

Apollo Hospital, Bhat, Gandhinagar
Apollo Hospital International Limited, Plot No. 1 A, GIDC Bhat Industrial Estate, Bhat, Gandhinagar, Gujarat 382428

+91-63555-64601 · Google Maps માં ખોલો

પરામર્શ અમદાવાદમાં ગોટાના ક્લિનિકમાં થાય છે. તપાસ અને સારવાર ગાંધીનગરમાં ભાટની એપોલો હૉસ્પિટલમાં થાય છે.

મુખ્ય માહિતી પર પાછા: અમદાવાદમાં બોર્ડરલાઇન ઓવેરિયન ગાંઠ.

આ પેજ આ ભાષામાં પણ: English हिन्दी

Book on WhatsApp દબાવવાથી તમારા ફોનમાં WhatsApp ખુલવાની શક્યતા છે.

Get health updates from Dr Swati Shah on WhatsApp

Swasth Parivar: every week, practical advice on recovery, diet and warning signs. No advertising. Stop any time.

Your number is used for these updates and for the clinic to reach you. It is never sold or passed on. To stop, reply STOP on WhatsApp.